Zo speel je klaverjassen

De klaverjasregels uitgelegd: kaartwaarden, troef kiezen, Rotterdams en Amsterdams troeven, roem, nat en pit

Wat is klaverjassen?

Klaverjassen is hét kaartspel van Nederland. Je speelt het in het café, op de club, op de camping en aan de keukentafel. Je speelt met vier spelers in twee koppels: je maat zit tegenover je. Er wordt gespeeld met 32 kaarten en elk spel bestaat uit acht slagen. Eén speler kiest troef, en zijn koppel moet daarna meer dan de helft van alle punten van dat spel halen.

Net als bij het Franse belote heeft elke kaart een waarde, en staan de boer en de nel (de negen) van troef boven de aas. Wat klaverjassen echt Nederlands maakt, is de roem: extra punten voor kaarten die samen in één slag vallen, zoals drie op een rij of heer en vrouw van troef (stuk). Haalt het spelende koppel het niet, dan gaat het nat en krijgt de tegenpartij alles.

Op deze pagina staan de gangbare clubregels, in de twee varianten die je aan Nederlandse tafels tegenkomt: Rotterdams en Amsterdams. Op bs.fyi kun je beide spelen, en alles werkt aan tafel precies zoals hier beschreven.

Klaverjassen in het kort

Spelers: 4, in twee koppels; maten zitten tegenover elkaar
Kaarten: 32: 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas van elke kleur
Troef: Boer (20), nel (14), aas (11), 10 (10), heer (4), vrouw (3), 8, 7 (0)
Andere kleuren: Aas (11), 10 (10), heer (4), vrouw (3), boer (2), 9, 8, 7 (0)
Delen: Ieder 8 kaarten, gedeeld per 3, 2 en 3; er wordt geen kaart omgedraaid
Troef kiezen: Vanaf links van de gever mag ieder troef kiezen of passen; past iedereen, dan moet de speler links van de gever kiezen
Spelen: Bekennen. Kun je niet bekennen, dan introeven; ligt er troef, dan overtroeven. Rotterdams: ook op de slag van je maat. Amsterdams: niet als je maat de slag heeft
Punten: 162 per spel (152 in de kaarten + 10 voor de laatste slag), plus roem
Roem: Driekaart 20, vierkaart 50, stuk (heer + vrouw van troef) 20, vier gelijke 100, vier boeren 200
Nat: Het spelende koppel moet meer dan de helft van alle punten halen, roem meegeteld; anders is het nat
Partij: 16 spellen (een boom), of 8 bij een korte partij; de hoogste totaalscore wint

Klaverjassen stap voor stap

1
Ga in koppels zitten
Vier spelers vormen twee koppels van twee, en maten zitten tegenover elkaar. Zo komen de koppels om en om aan de beurt. Alle punten worden per koppel geteld.
2
Deel acht kaarten
De gever deelt ieder eerst drie kaarten, dan twee en dan weer drie, te beginnen bij de speler links van hem. Iedereen heeft dus acht kaarten. Er wordt geen kaart omgedraaid. Na elk spel schuift de deal één plaats naar links.
3
Kies troef
Vanaf links van de gever mag ieder om de beurt een kleur als troef kiezen of passen. Wie als eerste kiest, is klaar: zijn koppel is nu het spelende koppel (spelend). Past iedereen, dan moet de speler links van de gever toch een kleur kiezen (verplicht).
4
Speel acht slagen
De speler links van de gever komt altijd uit in de eerste slag, wie er ook troef koos. Iedereen moet bekennen als dat kan. Kun je niet bekennen, dan moet je troeven, en ligt er al troef, dan moet je hoger troeven. De hoogste troef wint de slag, anders de hoogste kaart van de gevraagde kleur. Wie de slag haalt, komt uit in de volgende.
5
Tel de roem
Vormen de kaarten in één slag een reeks, heer en vrouw van troef, of vier gelijke, dan zit er roem in die slag: extra punten voor het koppel dat de slag haalt.
6
Tel het spel
Elk koppel telt zijn kaartpunten, 10 voor de laatste slag en zijn roem. Heeft het spelende koppel meer dan de helft van het totaal, dan schrijft elk koppel zijn eigen punten. Zo niet, dan is het spelende koppel nat: het krijgt niets, en de tegenpartij schrijft alle 162 punten plus alle roem.

Volgorde en waarde van de kaarten

In de drie gewone kleuren staat de tien direct onder de aas: aas, 10, heer, vrouw, boer, 9, 8, 7. In de troefkleur wordt de boer de hoogste kaart en de nel (de negen) de op een na hoogste: boer, nel, aas, 10, heer, vrouw, 8, 7.

Elke kaart is punten waard, en de troefboer en de nel zijn veel meer waard dan in een gewone kleur. Samen zijn de 32 kaarten 152 punten waard; het koppel dat de laatste slag haalt krijgt er 10 bij. Zo zit er in elk spel 162 punten, de roem niet meegerekend.

Boer: 20 in troef, anders 2
Negen (nel): 14 in troef, anders 0
Aas: 11
Tien: 10
Heer: 4
Vrouw: 3
Acht, zeven: 0
Laatste slag: +10

Troef kiezen: vrij of verplicht

Wie troef kiest, belooft dat zijn koppel meer dan de helft van de punten van het spel haalt. Meestal speel je vrij: vanaf links van de gever noemt ieder om de beurt een troefkleur of past. Een goede reden om een kleur te kiezen is de boer van die kleur, of de nel met nog twee of drie troeven, plus een of twee azen ernaast.

Past iedereen, dan moet de speler links van de gever alsnog een kleur kiezen. Dat heet verplicht spelen. Er zijn ook clubs die altijd verplicht spelen: dan kiest de speler links van de gever elke keer, en passen kan niet. Op bs.fyi kies je voor elke partij een van beide.

Bekennen en troeven: Rotterdams en Amsterdams

Heb je een kaart van de gevraagde kleur, dan moet je die spelen: bekennen. Wordt er troef gevraagd, dan moet je bovendien hoger spelen dan de troeven die al in de slag liggen als je dat kunt, ook over de troef van je maat heen.

Kun je niet bekennen, dan verschillen de twee varianten. Bij Rotterdams klaverjassen moet je altijd introeven, en overtroeven als er al getroefd is, ook als de slag aan je maat is. Bij Amsterdams klaverjassen hoef je niet te troeven als je maat de slag heeft: je mag dan een kaart van een andere kleur bijspelen. Troef je toch, dan moet je wel hoger troeven dan de troef die er al ligt. Heeft een tegenstander de slag, dan is Amsterdams gelijk aan Rotterdams.

In beide varianten is ondertroeven niet toegestaan: ligt er al een troef die je niet kunt overtroeven, dan speel je een kaart van een andere kleur in plaats van een lagere troef. Alleen als je niets anders meer hebt dan lagere troeven, moet je ondertroeven. Wie zich niet aan deze regels houdt, verzaakt. Op bs.fyi kun je niet verzaken: een kaart die niet mag, kun je gewoon niet spelen.

Voorbeeld: verplicht introeven

Harten is troef. Een tegenstander komt uit met schoppen aas en jij hebt geen schoppen. Je moet een harten spelen, in beide varianten.

Voorbeeld: je maat heeft de slag

Je maat komt uit met klaveren aas en jij hebt geen klaveren. Bij Rotterdams moet je toch introeven. Bij Amsterdams mag je ook een kaart van een andere kleur bijspelen, bijvoorbeeld een tien om de slag van je maat te verrijken.

Voorbeeld: niet ondertroeven

Schoppen is troef en een tegenstander heeft ingetroefd met schoppen boer. Je kunt niet bekennen, en je hebt schoppen 7 en ruiten heer. Over de boer kun je niet heen, dus je speelt ruiten heer en niet schoppen 7. Had je alleen nog schoppen 7, dan moest je die spelen.

Roem

Roem is wat klaverjassen bijzonder maakt. Je meldt het niet vooraf uit je hand, zoals bij belote: roem ontstaat door de vier kaarten die samen in één slag liggen, en gaat naar het koppel dat die slag haalt. Een reeks is drie of vier kaarten van dezelfde kleur op een rij, in de volgorde 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer, aas (de tien zit hier tussen de negen en de boer, ook in troef).

Stuk, heer en vrouw van troef in dezelfde slag, telt bovenop een reeks: troefboer, troefvrouw en troefheer in één slag zijn een driekaart (20) plus stuk (20), samen 40 roem. Vier zevens, achten of negens leveren niets op.

Op bs.fyi hoeft niemand "roem!" te roepen: het spel telt de roem in elke slag voor iedereen, voor spelers en computers, en laat hem op tafel zien zodra de slag voorbij is.

Driekaart (drie op een rij): 20 roem
Vierkaart (vier op een rij): 50 roem
Stuk (heer + vrouw van troef): 20 roem
Vier azen, tienen, heren of vrouwen: 100 roem
Vier boeren: 200 roem
Pit (alle acht slagen): 100 roem

De telling: gehaald, nat of pit

Na de laatste slag telt elk koppel zijn kaartpunten, de 10 voor de laatste slag en de roem uit de slagen die het haalde. Het spelende koppel moet meer dan de helft van alles halen, en dat is hetzelfde als meer halen dan de tegenpartij. Precies de helft is niet genoeg.

Haalt het spelende koppel het, dan schrijft elk koppel zijn eigen punten. Haalt het spelende koppel het niet, dan gaat het nat: het krijgt niets, en de tegenpartij schrijft alle 162 kaartpunten plus de roem van beide koppels. Een koppel dat alle acht slagen haalt, maakt pit (ook wel een mars genoemd) en krijgt 100 roem extra.

Gehaald: Spelend 92 + 20 roem = 112, tegenpartij 70: zij schrijven 112 en 70
Nat: Spelend 70 + 20 roem = 90, tegenpartij 92: de tegenpartij schrijft 162 + 20 = 182, het spelende koppel 0
Precies de helft: Spelend 81, tegenpartij 81: nat
Pit: Het spelende koppel haalt alle 8 slagen: 162 + 100 + zijn roem

Wie wint de partij?

Een partij klaverjassen is meestal een boom: 16 spellen, zodat iedere speler vier keer deelt. De punten worden spel na spel opgeteld en het koppel met de hoogste totaalscore na het laatste spel wint. Op bs.fyi kun je ook een korte partij van 8 spellen spelen. Staan de koppels na het laatste spel gelijk, dan volgt er nog een spel tot er een winnaar is.

Huisregels op bs.fyi

Plaatsen en gever

Jij zit op plaats 1, met je maat tegenover je; de computer neemt de lege plaatsen in. De speler rechts van je deelt als eerste, dus jij kiest als eerste troef en komt als eerste uit. Daarna schuift de deal elk spel één plaats naar links.

Rotterdams of Amsterdams

Rotterdams is de standaard. Kies Amsterdams voor je een partij begint als jullie zo spelen. In beide varianten mag je alleen ondertroeven als je niets anders hebt dan lagere troeven.

Vrij of verplicht

Vrij is de standaard: kiezen of passen, en past iedereen, dan moet de speler links van de gever kiezen. Kies verplicht als de speler links van de gever altijd moet kiezen.

De roem wordt voor je geteld

Roem wordt in elke slag automatisch gevonden en geteld, voor iedereen. Zo vergeet niemand zijn roem en kan niemand onterecht roem claimen. Vier zevens, achten of negens tellen niet.

Pit voor beide koppels

Pit levert 100 roem op voor elk koppel dat alle acht slagen haalt, ook voor de tegenpartij: die schrijft dan ook 162 en alle roem.

Echte punten

De score wordt in echte punten bijgehouden, zonder afronden.

Lengte van de partij

Een volle partij is 16 spellen, een korte 8. De dagelijkse uitdaging is altijd een korte partij, Rotterdams en vrij, met dezelfde kaarten voor iedereen.

Spelers die weg zijn

Doet een speler 45 seconden niets, dan kiest en speelt het spel voor hem zoals een computer op gemiddeld niveau, zodat de tafel nooit stilvalt.

Tips om beter te klaverjassen

•Speel met de boer. De troefboer is niet te slaan en 20 punten waard. Met de boer en nog een of twee troeven, plus een aas ernaast, is die kleur kiezen meestal goed.
•Trek de troeven als je speelt. Als spelend koppel kom je vroeg uit met je hoogste troeven, zodat de tegenpartij je azen later niet kan introeven.
•Verrijk de slag van je maat. Is de slag zeker voor je maat, gooi er dan je tienen en azen op (bij Amsterdams kan dat ook als je niet kunt bekennen). Is de slag nog onzeker, speel dan je laagste kaart.
•Let op de roem. Gooi niet de kaart die een driekaart maakt in een slag die de tegenpartij haalt. Heeft jouw koppel de slag, zoek dan de kaart die er roem van maakt.
•Tel de troeven. Er zijn er acht. Weet je hoeveel er gevallen zijn, dan weet je wanneer je azen en tienen veilig zijn.
•Denk aan de laatste slag. De laatste slag is 10 punten extra waard, vaak genoeg om een krap spel niet nat te laten gaan. Bewaar zo mogelijk een winnende kaart voor het eind.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de regels van klaverjassen?

Klaverjassen speel je met vier spelers in twee koppels en 32 kaarten, acht per speler. Eén speler kiest troef; zijn koppel moet dan meer dan de helft van alle punten van het spel halen, kaartpunten en roem samen. Je moet bekennen, introeven als je niet kunt bekennen en overtroeven als dat kan. Een partij duurt meestal 16 spellen, en het koppel met de meeste punten wint.

Met hoeveel kaarten speel je klaverjassen?

Met 32 kaarten: de 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas van elke kleur. Iedere speler krijgt 8 kaarten, gedeeld per 3, 2 en 3.

Hoeveel punten is elke kaart waard?

In troef: boer 20, nel (negen) 14, aas 11, tien 10, heer 4, vrouw 3, acht en zeven 0. In de andere kleuren: aas 11, tien 10, heer 4, vrouw 3, boer 2, en 0 voor de negen, acht en zeven. De laatste slag is 10 extra, samen 162 punten per spel.

Wat is roem bij klaverjassen?

Roem zijn extra punten voor kaarten die samen in één slag vallen: een driekaart 20, een vierkaart 50, heer en vrouw van troef (stuk) 20, vier azen, tienen, heren of vrouwen 100 en vier boeren 200. Het koppel dat de slag haalt, krijgt de roem.

Wat is het verschil tussen Rotterdams en Amsterdams klaverjassen?

Bij Rotterdams moet je altijd introeven als je niet kunt bekennen, en overtroeven als dat kan, ook als je maat de slag heeft. Bij Amsterdams hoef je niet te troeven als je maat de slag heeft; troef je toch, dan moet je hoger troeven dan een troef die al ligt.

Wanneer ben je nat?

Het spelende koppel is nat als het de helft of minder van de punten van het spel haalt, roem meegeteld. Het krijgt dan niets, en de tegenpartij schrijft alle 162 kaartpunten plus alle roem.

Wat is pit bij klaverjassen?

Pit (of mars) betekent dat één koppel alle acht slagen haalt. Dat levert 100 roem extra op.

Mag je ondertroeven bij klaverjassen?

Alleen als het niet anders kan. Ligt er al een troef in de slag en kun je niet bekennen en niet overtroeven, dan speel je een kaart van een andere kleur. Alleen als je nog uitsluitend lagere troeven hebt, speel je daar een van.

Wat betekent verzaken?

Verzaken is een kaart spelen die volgens de regels niet mag, bijvoorbeeld niet bekennen terwijl je de kleur wel hebt, of niet troeven terwijl het moet. Aan tafel kost dat meestal het hele spel. Op bs.fyi kun je niet verzaken: het spel laat alleen kaarten toe die mogen.

Kan ik gratis klaverjassen online?

Ja. Op bs.fyi speel je gratis klaverjassen in je browser, met een computermaat tegen twee computers op drie niveaus, of aan een eigen tafel met vrienden en familie. Zonder downloaden en zonder account.

Zin om te klaverjassen?

Kies troef met een computermaat of met vrienden, gratis in je browser.

Klaverjassen spelen Belote spelen