Luật chơi Phỏm (Tá Lả)

Phỏm là gì?

Phỏm, còn gọi là Tá Lả, là trò bài quen thuộc của người miền Bắc. Mỗi người tìm cách ghép bài trên tay thành phỏm. Sau bốn vòng đánh, mọi người hạ bài, ai còn ít điểm rác nhất thì về nhất.

Cái hay của phỏm nằm ở việc ăn bài: lá nhà trên vừa đánh mà ghép được phỏm với bài của bạn thì bạn được ăn. Ăn khéo có khi còn Ù, toàn bộ bài thành phỏm, thắng luôn cả làng.

Luật dưới đây là luật mà trò chơi ở bs.fyi đang dùng. Phỏm mỗi nơi chơi một kiểu; những điểm chúng tôi chọn được ghi ở cuối trang.

Phỏm tóm tắt

Toàn bộ ván bài trong vài dòng:

Số người

2 đến 4 người (ở bs.fyi: 4 người khi đánh với máy)

Chia bài

Mỗi người 9 lá; người đánh đầu 10 lá và đánh trước

Phỏm

3 hoặc 4 lá cùng số, hoặc 3 lá trở lên liên tiếp cùng chất (A nhỏ nhất)

Điểm bài

A 1 điểm, 2–10 theo số, J 11, Q 12, K 13

Mỗi lượt

Ăn lá nhà trên vừa đánh nếu thành phỏm, hoặc bốc; rồi đánh một lá

Kết thúc

Sau khi ai cũng đánh đủ bốn lượt; ít điểm rác nhất thì về nhất

Ù

Toàn bộ bài thành phỏm: thắng ngay

Thứ tự và điểm bài

Từ nhỏ đến lớn

Phỏm

Phỏm là bộ từ ba lá trở lên, có hai loại:

Cách đánh phỏm từng bước

Luật ăn bài

Bạn chỉ được ăn lá của nhà ngay trên mình vừa đánh, và chỉ khi lá đó ghép thành phỏm với ít nhất hai lá có sẵn trên tay.

Mọi lá đã ăn phải nằm trong phỏm khi hạ bài, và mỗi phỏm chỉ được chứa một lá ăn. Vì vậy không được ăn hay đánh ra lá nào khiến các lá đã ăn không còn đủ chỗ trong phỏm riêng.

Bị ăn thì phải trả: người bị ăn trả bạn 1. Ăn lá ở vòng thứ tư của người khác, gọi là ăn chốt, thì người bị ăn trả 4.

Ù: thắng ngay

Trong lượt của mình, nếu toàn bộ bài trên tay thành phỏm (hoặc tất cả trừ lá sắp đánh ra), bạn được báo Ù và thắng ngay. Mỗi người còn lại trả bạn 5. Nếu cả mười lá đều thành phỏm thì là Ù tròn, mỗi người trả 10.

Nếu bạn Ù ngay trong lượt vừa ăn bài, người bị ăn phải đền thay cả làng (Ù đền), vì chính họ đã đánh cho bạn lá Ù.

Móm

Người không có phỏm nào để hạ bị móm. Móm luôn xếp bét dù điểm bao nhiêu, không được gửi bài, và trả người về nhất 4.

Nhất, nhì, ba, bét và tiền

Bàn ba người: nhì trả 1, bét trả 2; bàn hai người: người thua trả 1. Bằng điểm thì ai hạ trước được xếp trên. Tiền tính theo mức cược; ở bs.fyi đó là điểm trong thành tích của bạn.

Luật nhà ở bs.fyi

Phỏm mỗi bàn một luật. Chúng tôi đếm vòng theo số lượt đánh nên không cần chuyển bài (tái) sau khi có người ăn. Chúng tôi không dùng Ù khan và luật đền khi bị ăn ba cây. Bị ăn trả 1, bị ăn chốt trả 4, như nhiều bàn vẫn chơi; có nơi không tính tiền khi bị ăn.

Mẹo chơi

• •Đánh bài to sớm. Một lá K rác cuối ván mất 13 điểm. Thoát J, Q, K rác khi còn dễ.
• •Giữ cạ. Hai lá gần thành phỏm rất đáng giữ: chúng giúp bạn ăn bài.
• •Để ý nhà dưới ăn gì. Bài đã ăn để ngửa trước mặt. Đừng đánh cho nhà dưới lá ghép được.
• •Đừng để móm. Không có phỏm nào là bét và mất 4. Có một phỏm nhỏ vẫn hơn không có.
• •Biết lúc nào nên chờ Ù. Còn thiếu một lá thì cứ giữ bài; ăn thêm một lá là thắng cả làng.

Câu hỏi thường gặp